Vindt u dat ook?

Herfst… Het lijkt wel een jaar geleden dat we vakantie vierden. Nu zijn het de drie winterse feestdagen die de aandacht vragen; familiefeesten worden ze genoemd. Sinterklaas, Kerstmis en de jaarwisseling. Doen we wat aan die feestdagen of vinden we het een beetje te veel van het goede?

In de loop van ons leven hebben zich tradities gevormd, binnen onze familie en ons gezin. Zo heb ik twee keer per jaar mijn kinderen en kleinkinderen met partners te gast, rond Kerst en rond mijn verjaardag. Zo zien zij elkaar ook tenminste tweemaal per jaar. Ik ben hier zeer aan gehecht natuurlijk. De datums zijn altijd een keuze die we lang van tevoren moeten maken.

Tot een paar jaar geleden vierden we bij mij thuis, ik had de ruimte voor vijftien gasten en kookte een deel vooraf. Van de tijd dat ik met heel veel plezier in Engeland heb gewerkt, in mijn niet zo heel prille jeugd, heb ik de Engelse traditie van een plumpudding met Kerstmis overgehouden. Die vormde daar altijd het traditionele kerstnagerecht, en werd dat ook bij ons later. Hij wordt met rum overgoten en dan aangestoken, zo hoort dat met een plumpudding. Een brandende pudding, sensatie voor de kleinkinderen! Of ze zo’n vrij zware pudding nou zo lekker vonden is een ander verhaal, er kwam in ieder geval ook ijs bij, niet-Engels! Maar nu ik de leeftijd der zeer sterken heb bereikt en kleiner woon is het allemaal een beetje anders, het moet grotendeels buiten de deur. Zo gaat dat als je ouder wordt…

Veranderingen, aanpassingen, wij moeten er allemaal aan geloven. We wandelen niet meer zo snel, we moeten wel blijven wandelen, iedere dag de deur uit om in conditie te blijven, liefst iedere dag zelf koken. Zelf zoveel mogelijk je huis onderhouden. Kortom, je eigen patroon in stand houden en vooral in beweging blijven. En daarbij zeker in dit deel van het jaar aandacht blijven geven aan soms al lang bestaande relaties, als die er nog over zijn… dat zijn niet alleen je kinderen en kleinkinderen plus aanhang. Zo blijf je nog een betrekkelijk actief leven houden, je versuft niet.

Deze maanden lenen zich bij uitstek om hierover na te denken: hoe sta ik erbij, hoe red ik me? En dan komt vanzelf een veelheid van gevoelens en herinneringen boven. En dan… dan vieren we dus de feestdagen. Hoe vieren we? Met wie vieren we? Of vier ik lekker alleen?

Ik wens u een mooie decembermaand toe.

Wat vindt u?

Aletta

Vindt u dat ook?

“Dat heb je goed gedaan zeg, knap hoor!”

Ik weet niet meer wat ik goed gedaan had, ik weet ook niet meer wie dat zei, zeker niet mijn moeder! Ik was zo tussen zeven en elf jaar en ik straalde. Ik had iets goeds over mezelf te horen gekregen, zogezegd een complimentje en dat was een tamelijk unieke ervaring. Ik was een goede leerling op school, mijn fraaie rapporten werden vanzelfsprekend gevonden, natuurlijk werd ik er niet om geprezen, het was een gave dat ik goed kon leren, niet een verdienste dus geen reden om mij te prijzen. Alleen op die enkele zes kwam commentaar, dat moest dus beter. De ouderen onder ons zullen dit herkennen, de vanzelfsprekendheid dat je je best deed. Daar werd zonder commentaar van uitgegaan en met dezelfde vanzelfsprekendheid werd je beknord als je in de ogen van je ouders niet hard genoeg je best had gedaan. Kortom, ’t is niet goed of het deugt niet, er was altijd wel iets.

Vindt u dat ook?

Ik liep op straat. Er stopte een auto even verderop langs de stoeprand, een vrouw stapte uit en liep terug, mijn kant op. We hadden even oogcontact. Toen ze mij passeerde zei ik: Wat hebt u een mooi haar. Ze had knalblauw haar, daar zal ze wel veel commentaar op krijgen, dacht ik. Ze bedankte voor het compliment, we lachten elkaar vriendelijk toe ten afscheid en gingen ieder verder onze eigen weg. Dat was alles, een vluchtig contact met een vreemde die ik waarschijnlijk nooit meer zal terugzien. Ik was verrast dat het mij zo’n goed gevoel gaf.

Vindt u dat ook?

September. Onze kinderen en kleinkinderen zijn weer aan het werk, naar college of naar school. Niet langer cirkelen de toerbussen rond het centrum om hun lading toeristen te lossen rond de Grote Markt, die nu weer toegankelijk is voor de ingezetenen. Alle winkels zijn weer op normale tijden open, ook de bussen hebben weer hun gangbare dienstregeling. Einde vakantieperiode 2019. De zomer is officieel voorbij. Niet dus voor de senioren. De voorjaarsmaanden april en mei en de herfstmaand september zijn bij uitstek de maanden waarin 65-plussers het in een andere omgeving zoeken. We hoeven niet meer op het huis van de kinderen te passen, die zijn weer terug en we hebben hun verhalen aangehoord, nu is het onze beurt, om voor de winter nog een stedentrip te maken, of zoiets.

Vindt u dat ook?
Sinds de vader van mijn kinderen na dertig jaar het pand verliet en jongste zoon de wijde wereld introk woon ik alleen en dat bevalt prima. Ik heb een plezierig netwerk, zoals men tegenwoordig de kring van familie, vrienden en kennissen om je heen noemt. Natuurlijk kwam het af en toe met iemand tot iets meer dan vriendschap maar samenwonen was er niet bij.
Gelukkig is het tegenwoordig mogelijk om als alleenstaande, vrijgezel, single of hoe je het ook wilt noemen een “eigen voordeur” te hebben. Ik herinner me nog goed uit de tijd toen ik nog werkte in Den Haag de horrorverhalen van collega’s die van elders kwamen over hun huurkamerellende. Destijds had je een woonvergunning nodig, zelfs als kamerbewoner. Die kreeg je alleen als je aantoonbaar economisch gebonden was aan de stad. En een zelfstandige woning zat er niet in tenzij je een paar kinderen had.
En hoe is het nu?

Vindt u dat ook?

Ieder jaar vieren we een aantal feest- of herdenkingdagen die voor iedereen gelden als een soort nationale feestdagen, dagen waarop we allemaal vrij zin: Kerstmis, Pasen, Hemelvaartsdag, Pinksteren, enz. Het zijn oorspronkelijk – en eigenlijk nog steeds – christelijke feestdagen. Geënt op het Bijbelverhaal over het leven van Jezus van Nazareth is die christelijke oorsprong niet exclusief meer voor christelijke landen, het Europese model heeft zich over de hele wereld verspreid. Daarnaast kent ieder land zijn eigen feestdagen zoals de verjaardag van het staathoofd – al of niet de werkelijke verjaardag van bij voorbeeld de vorst, of een vastgestelde fictieve dag waarop het staatshoofd wordt gefêteerd. Voor Nederland is dat uiteraard koningsdag.

Vindt u dat ook

Het gesprek ging over inenten ja of nee. De gesprekspartners waren 50-plussers en een paar jongeren. Ik vertelde dat ik in de Hongerwinter difteritis had overleefd dank zij het feit dat ik was ingeënt. Verbaasde blikken. Ingeënt? Gebeurde dat toen al? Hongerwinter? Hadden ze wel van gehoord, maar werd door sommigen geassocieerd met “Verweggistan”, zeker niet met Den Haag. Ik had veel uit te leggen. Zoals de Hongerwinter en wanneer wij die barre tijden herdenken. Over inenten werd nauwelijks meer gesproken.

De term herdenken, of gedenken, heeft doorgaans een wat droevige connotatie; we gedenken het overlijden van onze gelieven, onze ouders, dat ene kind dat voortijdig om het leven kwam, de gevallenen in de oorlog die we op 4 mei gedenken.

Vindt u dat ook

“Die krant staat bol van de 50-plussers”, aldus kleinzoon Stefan – 2e klas Praediniusgymnasium. Hij kwam met zijn moeder even langs, op de terugweg van de stad naar huis. Terwijl ik met Laura bijpraatte dook hij in de stapel nog af te werken leesvoer en diepte er een blad over ouderen uit op. Tijd om hem ook bij te praten dus.

Logisch, Stefan, zei ik. Er zijn zoveel van die 50-plussers. Ga maar na. Ieder jaar komen de 49-jarigen erbij en die oude plussers willen maar niet dood. Vroeger ging de burgemeester op verjaarsvisite als iemand uit zijn gemeente 100 jaar werd. Daar zijn de meesten mee opgehouden, want het kostte hen teveel tijd. Het wordt bovendien niet meer heel bijzonder gevonden, je 50ste verjaardag.

Vindt u dat ook?

December- wintermaand. De maand van de huiselijke familiefeesten: Sinterklaas, Kerstmis, de jaarwisseling, afgesloten met Nieuwjaarsdag. Sinds mensenheugenis of langer vieren we elk van die dagen op een heel specifieke manier. Sinterklaas is het kinderfeest bij uitstek. Mijn broertje en ik waren nog vrij jong toen mijn broodnuchtere moeder ons vertelde dat het niet Sinterklaas was die de cadeautjes bracht maar dat zij die zelf kocht. Zij vond het voor-de-gek-houderij om de kinderen in Sinterklaas te laten geloven. Mijn broertje was diep teleurgesteld, hij huilde erom, het sprookje was uit.

Vindt u dat ook?

Februari 1945 in Den Haag. De winter die nu de Hongerwinter heet, die bovendien tot de koudste winters van de eeuw ging behoren. Ik was 11 jaar en ik werd ziek. Mijn broertje werd erop uitgestuurd om de dokter te waarschuwen. Het was een half uur lopen, want geen telefoon, geen fiets of tram. De dokter kwam na een paar dagen en constateerde difteritis; ik moest geïsoleerd liggen om anderen niet te besmetten. Mijn moeder ontplofte: ze heeft iedereen al lang kunnen besmetten deze dagen. Ik bleef dus in bed in de huiskamer. Want ons hele gezin, mijn ouders, mij broertje van 10 jaar en ik sliepen in de grote woonkamer van het Haagse benedenhuis. Dat was veilig, oordeelde mijn moeder, maar vooral: het was er niet de hele dag stervenskoud. In die kamer brandde een deel van dag het Majokacheltje. Dat was en groot blik waarin een brander was geknutseld en waarop de suikerbieten werden gekookt; dat nam veel minder brandstof dan de kachel. Want gas was er al helemaal niet. Tussen haakjes: die suikerbieten waren heel goed te eten, alleen tegen het eind van de winter werden ze taai en smakeloos, net als alle bewaarkool destijds.

Vindt u dat ook?

Prinsjesdag. Hebt u ook naar de buis gekeken, naar de Troonrede en de rijtoer door Den Haag? Vond u Den Haag ook zo mooi? Eigenlijk is het een heel bijzondere dag, die derde dinsdag in september. September is een maand waarin twee doordeweekse dagen een toegevoegde bijnaam hebben die niet verwijst naar een godsdienstige gebeurtenis zoals Kerstmis of Pasen. De derde dinsdag in september heet Prinsjesdag, de eerste heet Dolle Dinsdag. Op Prinsjesdag vieren we ieder jaar nog heel actief de opening van het nieuwe parlementaire jaar. Dolle dinsdag is geschiedenis, geboren op de eerst dinsdag van september 1944.